Author: user
Last saved by: пк

«КЕЛІСЕМІН»	«БЕКІТЕМІН»
директордың тәрбие ісінің 	«Қоянды ауылы №2 жалпы 
орынбасары	орта білім беретін мектебі»
Арилина А.Б. ___________	КММ директоры
«___» ___________2021 ж.	Каратаев Т.Б. ___________
	«___» ___________2021 ж.

	                КҮНТІЗБЕЛІК-ТАҚЫРЫПТЫҚ ЖОСПАРЛАУ
	                                    «Қыран» дебат үйірмесі

Жетекші: Болатқызы Пестифаль
Облыс, қала,аудан,ауыл: Ақмола облысы, Целиноград ауданы, Қоянды ауылы
Мектеп: «Қоянды ауылы №2 орта білім беретін мектебі» КММ 

2021-2022 оқу жылы

                                                                                    ТҮСІНІК ХАТ
«Пікір-сайыс – сөз додасы» - білім беру бағдарламасы білімнің гуманитарлық жүйесін нақты көздейтін жаңа  бағыттағы үйірме. Оқушылар мен ұстаздарды  да пікір-сайыстарға араластыруға, өз бетімен ізденуге, білім алу және жалпы шығармашылық белсенділігін арттыруға көзделген. Пікір-сайыстарға дайындық барысында оқушылар белгілі – бір тақырып  бойынша  мәлімет  жинастырып, оларды қарама – қарсы бағыттарды қолдайтын екі түрлі позицияға арналған жоспарға топтастырылады. Олар жақтау және даттау топтарының кейстері. Осының  нәтижесінде  оқушылар  кез-келген мәселеге біржақты  көзқараста  болудан  арылып,   терең, сын тұрғысынан  оқушыларды, сонымен  қатар  парламент  мүшелерін (класс оқушыларын) бөлудің  әртүрлі жолдарын қарастыруға болады. Мысалы: психологиялық тренинг, сергіту, ойын элементтері арқылы, екінші СТО элементі жуан, жіңішке  стартегиясы  арқылы  сұрақ  жетегімен  бөлуге  болады. Жалпы  пікір- талас,  талқылау,  дискусия,  диалог, бір мәселені  көпшіліктің  талқысына салу ақиқатқа  жетудің  ең  кең  тараған  және оң нәтиже бере  алатын  формасы болып табылады. Алайда бұның да өз қыр-сырлары көп. Ең алдымен ол пікір-сайыстыратын мәселенің күрделілігі,  кез-келген мәселе бойынша біріміз ақиқат деп білетін нәрсе басқаға мүлде олай емес. Пікір – талас барысында адамдар ортақ мәселе  жайлы өз пікірлерін ортаға салады,  олардың әр түрлі болуы заңды, пікір сайыстар арқылы тараптар ой бөлуге, өз көзқарастарының кемшіліктерін ашып, оларды ұштауға, кемелдендіруге мүмкіндік алады. Қысқасы, ақиқаттың ең озық таразысы көзқарастар бәсекесі. Бағдарлаәдебиет, тарих пәндеріндегі заман өзгеріснің өзіндік жаңаша көзқарасын сұрап тұратын тақырыптар көптің қасы.. Пікір-сайыс логикалық, психологиялық, адамгершілік және көптеген басқа аспектілерді қамтиды.Үлкен додалар өткізіп, оқушылардың лидерлерін анықтауға тигізер септігі бар.
	Өзіндік көзқарасы бар, айналаны сыни тұрғыдан барлап, бағалайтын, шешім шығаруда өзгенің ойын таразылап, өз ойын өткізуге сенімді  тұлға қалыптасуына септігі  тиеді. Әртүрлі саладағы ғылымның  теориясы мен практикасына терең бойлау былай тұрсын, оның тарихы, маңыздылығы, өміршеңдігі, пайдасы мен  зиянында  таразылай  алатын дәрежеге жеткізеді. Білім беру бағдарламасының жан-жақты, тереңдетілген жайын ашады.. Пікір-сайыс әдеттегі пән олимпиадалары секілді. Жүйемен өткізілетін әр түрлі деңгейдегі пікір-сайыс бәсекелері арқылы жүзеге асыруға болады.
	Олимпиадаларда оқушылар тек бір пән бойынша ғана білімдерін көрсете алса, пікір – сайыстарда олар жан – жақты, әр түрлі салалардағы  білімдерін көрсетіп,  жетілдіре алады. Пікір – сайыстардың әдеттегі олимпиадалардан айырмашылығы да, артықшылығы да осында. Үйірме оқушының тұлға, азамат ретіне жетілуіне, білім  алуға деген қызығушылығының  артуына зор ықпал етуі  сөзсіз. Сонымен бірге пікір – сайыс бағдарламасы жаңа орта білім беру жүйесінің иядеяларымен толық үйлеседі деуге де негіз бар. 

Үйірменің мақсаты:

	Заман талабының сұранысына саласы жетік, адами құндылықты жанына серік еткен, айналасына сын көзбен қарап, қоғамдық өмірге белсене араласатын жастардың жаңа буынын қалыптастыру. Мектеп оқушыларын үйірмеге тарту. Мектеп ішіліс пікірсайыс турнирлерін ұйымдастру, ұздіктерді анықтап, ынталандыру. Мектеп намысын қорғайтын үздік оқушыларды анықтау. Мектеп оқушыларын мектепаралық, аудандық, қалалық, облыстық, республикалық, халықаралық пікірсайыс турнирлеріне қатыстыру,  тәжірибе алмасу арқылы үздік натижелерге қол жеткізу.  
        Дамытушылық: Шығармашылық жұмыстар орындату арқылы оқушылардың ой-өрісін, жоспар құру, тезиз жазу 
                            
Үйірменің міндеттері:

•	Оқушылардың шығармашылық қабілеттерінің айқындалуына мүмкіндік беру.
•	Шешендік өнер және жұрт алдында сөйлеу мәдениеті қалыптасқан талантты жастарды анықтау;
•	Талантты жастарды ынталандыру; 
•	Мектеп оқушылары арасында пікір-сайыстың деңгейін көтеру;
•	Мектеп оқушыларының сын тұрғысынан ойлауын дамыту;
•	Өз Отаны Қазақстан, оның басты құндылықтарын құрмет тұтып, мақтаныш сезімдерін қалыптастыру
•	Оқушылардың жауапкершілігінің және танымдық қабілеттерін түрлі пікірталастар арқылы ортаға салу
•	Оқушыларды коммуникативтілікке, сөйлеу мәдениетіне, сөз өнеріне, тұжырымды ойын дәлелдей білуге баулу
•	Оқушының өзін – өзі тәрбиелеуіне, өзін жіне өзгені бағалай білуге үйрету
•	Сұлулықты түсіне білуге, өз Отанына, атамекеніне деген патриотымыз.
•	Білікті, оқу – тәрбие беру.
•	Мектептің үздік оқушыларын анықтап, аудандық, қалалық, облыстық, республикалық, халықаралық пікірсайыс турнирлеріне қатыстыру. 

Күтілетін нәтиже:

•	Мектеп оқушыларының бос уақытын тиімді пайдалану;
•	Пікірсайыс арқылы белсенді азаматтық позициясы бар, жаңарған қоғамның жаңа азаматтары тәрбиеленеді.
•	Басқа адамдардың көзқарастарымен санаса алатын озық ойлы азаматтардың қатарын  көбейту;
•	Жастарды өз бетімен білім алуға, ізденуге дағдыландырады; 
•	Жастардың бір-бірімен тығыз қарым-қатынас жасауларына, пікір алмасуына, қарым-қатынас диалогін орнатуға мүмкіндік туғызады.
•	Саяси сана сезімі, қоғамға көзқарасы ерекшеленеді
•	Оқулық арқылы берілетін әдеби құндылықты терең меңгереді
•	БАҚ құралдарын, кітапхана оқулықтарынан қажетті мәліметті ала алады
•	Жұрт алдындағы сайыстарға еркін қатысады
•	Заман талабына сай туындаған жастардың өзекті  мәселерін талқылап оның шешілу жолында үздік ұсыныстар дайындау. 

   Дебат үйірмесінің күнтізбелік жоспары

№ | Тақырыбы | Сағат саны | Мерзімі | Жауапты
| Теориялық бөлім | Практикалық бөлім | | |

1

Кіріспе. Пікір-сайыс деген не? Пікір сайыстыру принциптері

Ғаламтордың пайдасы мен зияны

1

17.09.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

2

Пікір-сайыс стильдері. Пікір сайыстыру қабілеті

Қашықтықтан оқытудың пайдасы мен зияны

1

22.09.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

3

Қарар. Қарардың түрлері

Бала құқығы туралы жаңа заң

1

08.10.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

4

Жақсы қарар жазу тәртібі. Қарар үлгілері

Латын әліпбиі заман талабы

1

27.10.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

5

Критерий-мақсат. Критерий құндылық

Әлеуметтік желілердің пайдасы мен зияны

1

16.11.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

6

Критерийге сипаттама

Қазақстанның жастары қаншалықты потриот?

1

25.11.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

7

Аргументтер. Ақыл шабуылы. Ақыл шабуылының тәртібі

Қазіргі жастар және дін

1

03.12.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

8

Аргумент құрастыру. Аргумент 
құрылысы. Аргументті қолдау

Сыйбайлас жемқорлық-ғасыр дерті

1

09.12.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

9

Аргументті негіздеу түрлері. Жалпылау. Ұқсастық. Себеп-салдар қатынасы. Беделге сүйену.

Ақыл жастан, асыл тастан

1

15.12.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

10

Критерий мен аргумент арасындағы 
байланыс

Қарттар үйі мен балалар үйі керек пе?

1

21.12.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

11

Критерий мен аргумент арасындағы байланыс

Еліміздегі жастар саясаты, жетістіктер мен кемшіліктер

1

30.12.2021ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

12

Зерттеу мен дәлелдер. Мәлімет жинау. Мамандармен сұхбат. Компьютерлік зерттеулер

Ауылда тұрудың артықшылығы

1

01.01.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

13

Дәлелердіңтүрлері: күәлік, фактілер, статистикалық мәліметтер, шолулар мен мысалдар

БАҚ пайдасы мен зияны

1

07.01.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

14

Жақтау кейсі. Құрылымы. Жақтау кейсінің үлгісі

Интернет кітапті алмастыра ала ма?

1

12.01.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

15

Жақтау кейсі. Құрылымы. Жақтау кейсінің үлгісі

1

22.01.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

16

Даттау кейсі. Құрылымы. Даттау кейсінің үлгісі

Шетелде білім алу қажет пе?

1

28.01.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

17

Терістеу уақыты. Терістеудің 3 деңгейі. Терістеу стратегиялары. Терістеуді терістеу

Интернет цензурасы өзін-өзі ақтай ма?

1

04.02.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

18

Спикерлердің міндеттері. Спикерлердің рөлдері

Кредиттік технологияның артықшылықтары

1

11.02.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

19

Сөз түрлері

Сапалы мамандарды дайындау жолдары

1

18.02.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

20

Спикерлерді бағалау критерийлері. Кемшіліктер мен қателіктер

Байқоңыр бағымыз ба, сорымыз ба

1

26.02.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

21

Спикерлерді бағалау критерийлері

Бүгінгі заманның құндылығы неде?

1

04.03.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

22

Кемшіліктер мен қателіктер

Жастар саясаты қажет пе?

1

12.03.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

23

Қарсы сұрақ-жауап

Қазақстанға сырттай оқу қажет пе?

1

19.03.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

24

Қарсы сұрақ-жауаптардың мақсаты

Бірыңғай мектеп формасын енгізу керек пе?

1

26.03.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

25

Ашық және жабық сұрақтар

Әлеуметтік желінің пайдасы мен зияны

1

02.04.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

26

Қарсы сұрақ-жауап кезіндегі спикерлердің өзін-өзі ұстауы

Армандау зиян

1

10.04.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

27

Төрешілік

Америкалық өмір сүру стилі

1

17.04.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

28

Төрешінің міндеттері. Шешім шығару

Әділ жолмен баю мүмкін емес

1

26.04.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

29

Ойыннан кейінгі төрешінің сараптамасы

Өзге елде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол

1

01.05.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

30

Топтарды бағалау тәртібі

Сөз бостандығы

1

06.05.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

31

Спикерлерді бағалау тәртібі

Мектеп тұлғалық дамуды тежейді

1

12.05.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

32

Пікір-сайыс бәсекелері

Бәсеке бірлестіктен артық

1

18.05.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

33

Бәсекелердің ұйымдастырылуы

Күш болса, ақыл қажет емес

1

21.05.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

34

Пікір-сайыс бәсекелерін өткізудің ережелері мен кеңестері

Салық  міндетті болмауы тиіс

1

24.05.2022ж

Болат П 
Омірбег А 
Өзін-өзі басқару ұйымы

Орындаған:Болатқызы Пестифаль